در یک کارخانه، سیستمهای مختلفی در کنار یکدیگر فعالیت میکنند؛ از ادوات الکتریکی گرفته تا کنترلرها، نمایشگرها، سیستمهای نظارتی و در نهایت سیستمهای مدیریتی سازمان. اما بین دنیای کنترل و تولید و دنیای مدیریت سازمان یک فاصله مهم وجود دارد.
اینجاست که MES (Manufacturing Execution System) وارد میشود. MES در سطح مدیریت و ثبت کمیت و کیفیت محصول تولید شده قرار دارد و وظیفه آن ایجاد دادههای زمانبندی و طبقهبندی شده از اطلاعات واقعی و لحظهای فرایند نهایی تولید محصول است؛ بهگونهای که این اطلاعات در قالب گزارشهای قابل استفاده برای نمایش، تحلیل و یا ارسال به سطح مدیریت منابع سازمان (ERP) مورد استفاده قرار میگیرند.
MES در کجای هرم اتوماسیون قرار دارد؟ در هرم اتوماسیون صنعتی، MES در Level 3 قرار دارد؛ یعنی بالاتر از سیستمهای کنترل و نظارت و پایینتر از سیستمهای مدیریت منابع سازمانی. در سطوح پایینتر، تمرکز اصلی روی فرایند و کنترل ماشین است؛ در حالی که در Level 3 تمرکز از کنترل مستقیم تجهیزات به مدیریت فرایند تولید محصول نهایی منتقل میشود. در این ساختار، MES نقطهای است که اطلاعات حاصل از فرایند تولید، از سطح ماشین و سیستمهای کنترلی عبور کرده و به اطلاعات طبقهبندی شده و قابل استفاده برای مدیریت کمی و کیفی تولید تبدیل میشود.
فرایند اتوماسیون صنعتی
مدیریت تولید تا برنامه ریزی منابع سازمانی
هرم اتوماسیون صنعتی مسیر فرایند تولید را در سطوح مختلف به نمایش میگذارد.
Enterprise Resource Planning برنامهریزی منابع سازمانی
Manufacturing Execution Systemسیستم اجرای تولید
Supervisory Control And Data Acquisition
سامانه نظارت، کنترل و جمع آوری داده ها
Industrial Control Systemsسیستمهای کنترل صنعتی
sensors, actuators & other devices ادوات الکتریکال
ما اینجا هستیم
جریان داده
اطلاعات سازمانی
اطلاعات تولید
داده های نظارتی
داده های کنترلی
داده های فرایند
اطلاعات مورد نیاز MES از کجا میآید؟
برای اینکه MES بتواند وضعیت واقعی تولید را مدیریت و گزارش کند، ابتدا باید اطلاعات را از سطوح پایینتر دریافت کند. این اطلاعات میتوانند از سنسورها و تجهیزات میدان، کنترلرها و PLCها، سیستمهای تست و اندازهگیری و سیستمهای نظارتی دریافت شوند. برای مثال، در یک فرایند تولید ممکن است اطلاعاتی مانند:
تعداد محصولات تولیدشده
نتیجه تست محصول
مقدار یا وضعیت اندازهگیریشده
زمان شروع و پایان فرایند
وضعیت قبولی یا مردودی
نوع و کد محصول
نوع خطا یا علت مردودی
در سطح ماشین و کنترل تولید شوند.
اما این اطلاعات در ابتدا معمولاً پراکنده و وابسته به فرایند و تجهیزات مختلف هستند. وظیفه MES این است که این اطلاعات را در یک ساختار مشخص جمعآوری، دستهبندی و مرتبط با فرایند تولید کند تا بتوان از آنها برای گزارشگیری و مدیریت تولید استفاده کرد.
MES با این اطلاعات چه کاری انجام میدهد؟ اطلاعاتی که از ماشینها و سیستمهای مختلف دریافت میشوند، بهتنهایی هنوز یک تصویر کامل از وضعیت تولید محصول ارائه نمیکنند. MES این اطلاعات را در کنار یکدیگر قرار میدهد و آنها را بر اساس محصول، فرایند، زمان، کیفیت و وضعیت تولید سازماندهی میکند. به این ترتیب، دادههای پراکندهای مانند نتیجه یک تست، تعداد تولید، زمان تولید یا علت مردودی، به یک سابقه قابل ردیابی از تولید محصول تبدیل میشوند. برای مثال، MES میتواند مشخص کند:
چه محصولی؟
چه زمانی تولید شد؟
در کدام فرایند تولید شد؟
چه نتیجهای در تست داشت؟
قبول شد یا مردود؟
اگر مردود شد، علت چه بود؟
و در نهایت چه تعداد محصول سالم و معیوب تولید شده است؟ بنابراین، نقش MES فقط جمعآوری داده نیست؛ بلکه ایجاد یک تصویر منسجم و قابل استفاده از وضعیت واقعی تولید است. MES دادههای پراکنده را به اطلاعات قابل استفاده برای مدیریت تولید تبدیل میکند.