شناخت SCADA و MES در فرایند تولید

SCADA و MES ؛ دو لایه متفاوت در معماری سیستم‌های تولید
از پایش و کنترل فرایند تا مدیریت محصول نهایی مبتنی بر داده
در بسیاری از پروژه‌های صنعتی، SCADA و MES گاهی به‌عنوان دو سیستم رقیب در نظر گرفته می‌شوند؛ در حالی که واقعیت کاملاً متفاوت است.
SCADA و MES جایگزین یکدیگر نیستند؛ هرکدام یک مسئله متفاوت را در معماری تولید مدیریت می‌کنند.
اگر بخواهیم معماری یک سیستم تولید را درست طراحی کنیم، ابتدا باید بدانیم هر لایه چه مسئولیتی دارد.
​​

۱. نقش و وظیفه SCADA
SCADA — Supervisory Control and Data Acquisition
​​​​​​​

SCADA در سطح فرایند تولید ، وظیفه جمع‌آوری، نمایش، پایش و کنترل نظارتی داده‌های عملیاتی را بر عهده دارد.
​​​​​​​وظایف متداول SCADA در فرایند خط تولید:

1. پایش و نمایش لحظه‌ای وضعیت
2. پایش و نمایش روند تغییرات
3. مدیریت هشدارها و خطاها
4. کنترل نظارتی و جمع‌آوری داده‌ها

سؤال اصلی SCADA
SCADA در نهایت به چه سؤالی پاسخ می‌دهد؟
«در این لحظه، در فرایند خط تولید و تجهیزات چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟»

۲. نقش و وظیفه MES
MES — Manufacturing Execution System

MES مجموعه‌ای از قابلیت‌های مرتبط با سامان‌دهی اطلاعات تولید محصول ، تحلیل موضوعی و تصمیم‌سازی بر اساس داده‌های فرایند تولید محصول است. ​​​​​​​​​​​​​​وظایف متداول MES در فرایند محصول نهایی تولید:

1. سامان‌دهی ساختاریافته داده‌های تولید ( محصول )
2. قابلیت تحلیل موضوعی داده‌های تولید ( محصول )
3. ارائه شاخص‌ها و گزارش‌های موضوعی ( محصول )
4. مدیریت اطلاعات و سوابق اجرایی تولید ( محصول )

سؤال اصلی MES
MES در نهایت به چه سؤالی پاسخ می‌دهد؟
«از داده‌های فرایند چه اطلاعاتی می‌توان برای تحلیل و تصمیم‌سازی بهبود تولید ( محصول ) به دست آورد؟»

تفاوت اصلی SCADA و MES
SCADA پایش و کنترل نظارتی برخط فرایند تولید ( خط )
MES تحلیل و تصمیم‌سازی بر اساس داده‌های فرایند تولید ( محصول )
​​​​​​​
جمع‌بندی:
SCADA و MES در یک معماری تولید، جایگزین یکدیگر نیستند؛ بلکه هرکدام در سطح متفاوتی از فرایند، مسئولیت و کاربرد مشخصی دارند.
​​​​​​​
در بخش‌های بعدی، ارتباط SCADA و MES با PLC، پایگاه داده و ابزارهای تحلیلی را بررسی خواهیم کرد.
​​​​​​​